Giriş Hasaba durmak

Göwrelilik kalendary: 12 hepde

Ejem, salamaň! 🌼

Bizde seniň bilen kiçi bir baýram bar — men eýýäm 12 hepde seniň içinde ýaşaýan! Takmynan 7 santimetr uzynlygynda we 18 gram töwereginde. Ol şeýledir kiçi, emma eýýäm hakykatdan hem örän goşmaça we owadan 😌
Men has işjeň boldum: amniotik suwlarda üzüp gezinýärin, ellerimi we aýaklarymy hereketlendirýärin, barmakçalarymy siňdirýärin we käwagt uly barmağymy emýärin. Sen heniz muny duýmarsyň, ýöne içeride biziň üçin şeýle köp täsin zatlar bolýar. Men eýýäm göz ýumyş, agzymy açyp kiçi mimikalar görkezip bilýärin.
Barmaklarymda tirnekler ösüp başlady, derimde ýumşak tüýler — ilkinji saçlarym. Başym häzirlikçe uly, aýaklarym gysga, ýöne ellerim eýýäm ösdi. Mende kiçi boýn, gulaklar, ownuk burun we gözler bar — öz ýerinde, ýöne entek kirpikleriň astynda örtülen.
Bileýärsiňmi, men eýýäm tagam duýýaryn! Meni şirin zatlar haýran galdyrýar — umyt edýärin, sen hem muny duýarsyň we käwagt bize birneme lezzetli zat bersiň 🍯
Içimde häzir hakykatdan hem gurluşyk alnyp barylýar:
— Dem almak üçin öýkenlerim taýýar bolýar; döş gabygy dem alşyny öwrenýär.
— Ýüregim deň we çalt urýar — minutda takmynan 110-den 160-a çenli urýar.
— Men yutmagy öwrenýärin we hatda sidik çykarmagy hem başarýaryn — näme diýýärsiň?
— Meniň jigarim eýýäm safra öndürýär, gan bolsa meni sagdyn saklamaga zerur maddalar bilen üpjün edilýär.
— Gormonlar we fermentler maňa glýukozany işläp çykarmagy öwrenmäge kömek edýär.
— Miýem işjeň ösýär — eýýäm iki ýarymşar (hemisfera), kiçi miýe (mozekçek) we uzyn myýa bar; olar signal kabul edip işläp çykarmagy öwrenýärler.
— Skeletim berkleşýär, myşsalar ösýär we ilkinji refleksler peýda bolýar.
— Eger bizi ultrases barlagynda görseler, eýýäm erkekmi ýa-da gyzmy diýen çaklama edip bolar 😉
Derim entek inçe we biraz gyzylça, içinden damarlary görüp bolýar, ýöne häzir nerw uçlary emele gelýär. Men ýygy-ýygydan yşyk, ses we hereketleri duýýaryn. Maňa seniň içinde, şu ýerde başlaýan dünýäni öwrenmek örän gyzykly.
Sag bol, ejejigim, maňa her gün bedeniň bilen meni ýakyn saklaýan üçin. Men seniň meni nädip söýýänüňi duýýaryn.
Çalt biz has-da ýakynlaşarys ❤
Söýgi bilen,
seniň kiçi Laym 🍈

Enäde nämeler bolýar

Üçünji lukmançylyk aýynyň ahyrynda geljekki enäniň bedenine we özüne täzeden öwrülmegi has aýdyň görünýär. Ol psihologik taýdan çaga bilen aragatnaşyk gurmaga taýýarlanýar we täze duýgulary has köp duýup başlaýar. Bu döwürde hoş bir «öňdebaryjy» täsir bolup biler — toksikozyň azalmagy we gormonlaryň deňleşmegi. Munuň netijesinde gündelik režimiň, iýmitlenmegiň we duýgy ýagdaýyň abanmasy gowulanýar.
Matkany goldaýan baglanyşykly gurluşyň dartylmagy bilen arada ýeňil çekip durer ýaly agyrylar bolup bilýär. Matka 12-nji hepdä çenli takmynan 10 sm çenli ulalýar — munuň netijesinde şeýle duýgular ýüze çykýar.
Agramyň ýokarlanmagy göze ilip başlanýar. Göwreliligiň bu döwründe göwün açlylygyň ýokarlanmagy we käwagt belli bir tagamlara çalt höwes döremegi normaldyr. Ortaça agramyň artmagy 1,5–3,5 kg aralygynda bolýar.
Gormonlaryň işjeňligi-de ýokarlanýar. Prolaktin derejesiniň ýokary bolmagy emziklerden moloz suwunyň (ilk süýt) çykmagyna getirip biler. Şol bir wagtda tualete gitmek islegi azalmaýar ýa-da öňküsinden döredesi boldy diýilmez, sebäbi gormonlaryň deňleşmegi aýry-aýry görkezijilere täsir edýär. Böwreküsti bezler östrojen we progesteron ýaly gormonlary aktyw ýagdaýa getirip, deri pigmentiniň üýtgemelerine — melazma ýa-da beýleki örtüklerde pigtmentleşmä sebäp bolup biler.
Saçlaryň ýagdaýy hem üýtgeýär: aýal bedeninde östrojenleriň köpelmegi bilen saçlar has doly, ýagty we güýçli bolup görünýär. Dogumdan soň gormonlar normala gaýtanda käwagt saç tökülmeleri ýüze çykyp biler, ýöne adatça bu wagtlaýyn bolýar we soň düzelýär.
Aşgazan-imek ulgamynyň işinde kynçylyklar bolmagy mümkin. Mysal üçin göwreliligiň bu döwründe aşgazanyň turşy ýüregiň ýanyna gaýdyp gelmegi (aşgazanyň turşusynyň ýokarlanmagy), gazlaryň köpeldilmegi we sindirilmanyň haýallamagy ýaly aladalar ýüze çykyp biler. Käwagtlar-da istisna bolman, aşgazanyň içgi düzümleriniň haýallamagy sebäpli gatlyk (konstipasiýa) ýüze çykýar.
Işimleriň wekilleri we duýgular giňdir: aýal bedeninde östrojenleriň ýygnanylmagy sebäpli deri we melanin üýtgemeleri bolup biler. Bu melanin artmagy deri reňkinde käbir ýerleriň garaňkylaşmagyna (melazma) ýa-da areola (emzik aýnasy) we dymdymy ýaly ýerleriň reňkisiniň üýtgemegine getirip biler. Şeýle üýtgemeler adatça wagtlaýyn bolup, dogumdan soň çözüler.
Geňkyşler we iň uly duşünjeler: aşgazanyň turşy ýüregiň ýokaryna gaýdyp gelmegi (qalpygynyň turşysy), sindirim sausynyň haýallamagy, gazlaryň köpelmegi we gatlyk — bularyň ählisi progesteronyň ta’siri we bedeniň umumy reaksiýasy bilen baglydyr.
  • Aşgazanyň turşusynyň ýokary gaýdyp gelmegi (heartburn). Bu köplenç aşgazany ýapýan klapanlaryň rahatlamagy (progesteronyň ta’siri) netijesinde bolup, iýmitden soň ýakma, ýangy ýaly duýgulary döredýär.
  • Gazlaryň köpeldilmegi. Bu — içegäniň we sindirim hereketleriniň haýallamagyndan we gazyň bölekleriniň saklanmagyndan ýüze çykyp, çyzyk, şişlik duýgusyny döredip biler.
  • Gatlyk (konstipasiýa). Agramyň we hormonlaryň täsiri bilen içegeler has haýal hereket edip biler, munuň öňüni almak üçin kökeli iýmit, suw we hereketleri artdyrmak maslahat berilýär. Şeýle hem lukmanyň maslahatyna görä gerek bolan ýagdaýda ysgynç dermanlar ulanylyp bilner.
Bedeniň umumy ýagdaýy — hem oňyn, hem-de çäklendirilýän täsirleri bar. Käwagtlar hem-de bedende duýulýan gülläp ösmeler, ýürekden daşgary aladalar dogulýar. Bu wagty siz özüňize has üns bermeli, ýeterlik dynç alyş, oňat iýmitlenme we doktur bilen yzygiderli aragatnaşyk bilen hereket etmeli.
Ýörite üns berilmeli sowallar: ginekologik barlaglar we analizler aýal saglygy üçin zerurdyr. Garry zatlaryň arasyna TORCH-faýzaly sanjymlar we belli ýokanjy keseller boýunça barlaglar, hormonal we metabolik görkeziji analizler girýär. Bu barlaglar geljekde ýüze çykyp biljek çətinlikleri öňünden anyklamaga we bejergi meýilnamasyny düzmäge kömek eder.
Dietada we durmuşda ähmiýetli üýtgeşmeler bar. 4-nji aýyň takmynan soňra kosmopolit-apparatlar we emzik barlamak üçin dörän şertler bar. Käbir aýal ugyklaryň we diýetanyň üýtgemegini duýup, tagamlara garşy belli çäklendirmeler ýa-da öenergy ýaly iýmitleri saýlap biler. Bu döwürde doktur bilen maslahatlaşmak we gerek bolan analizleri geçmek gerek.
Düşünjedäki üýtgeşmeler hem bolup biler: gaty kän hatda östrojeniň köpelmegi pikirleriň üýtgemegine we emosional reaksiýalaryň artmagyna getirýär. Käbir aýallar özlerini kän duýgy we duýgy taýdan üýtgäp bilýärler; bu adatça wagtlaýyn we dogumdan soň berkidilýär.
Geňeş we esasy görkezmeler: - dynç alyş we az bolmadyk iýmit — esasan peýdaly we balansiýa bolan tagamlar, - ritmi we rejim — ýeterlik iýmit we ýatmak wagtyna üns bermek, - süýt dermanlary ýa-da goşundylar barada lukman bilen maslahatlaşmak.

Iki aýyň ösdürilmegi

12-nji hepdäniň töweregi gelende bedende käbir üýtgeşmeler aýdyňlaşýar: käbir aýal bedeninde gyzyl görnüş, käbirleri bolsa jedelli duýgulary duýýar. Bu döwürde doktoryň yzarlamagy we gerekli barlaglaryň geçirilmegi möhümdir.
Köp öýkenli göwreliligiň dowamynda beden plodyň ösdürilmegine şeýle jogap berýär ýaly, emmäniň göwreli eneler has güýçli duýgulary başdan geçirýärler.
Ertirlik bir embryo iki aýyň dowamynda ortaça 20 g agramlady, uzynlygy bolsa takmynan 5,3 sm bolýar. Bu parametrler dürli aýalarda üýtgäp biler, ýöne embryoň ösüşi adatça yzygiderli dowam edýär.

Mediçinski barlaglar

11–12-nji hepdeler aralygynda enelikde komplisiýa bolmagy üçin medeniçinski barlaglar geçirilmelidir; olara skrining we awtomatik barlaglar girýär. Bu barlaglaryň maksady howply ýagdaýlary öňünden anyklamak we gerek bolsa bejergi bermekdir.
Göwrelilik üçin degişli dokumentlerde aşakdaky spesifikasiýalar boýunça barlaglar talap edilýär: kliniki umumy we biokimyewi analizler, infeksion agentleri barlamak üçin testler we aýratyn ýagdaýlar üçin genetik ýa-da başga hem barlaglar.
  • Açyşlyklaryň ginekologik barlagy. Netijä görä gerek bolsa ginekolog genetik maslahat bermäge mümkinçilik alýar;
  • Alymlar: umumy we biokimyewi analizler;
  • TORCH we beýleki infektiýalara testler.
Barlaglaryň netijelerine esaslanyp, lukman göwreliligiň ýagdaýy boýunça degişli maslahatlary we testleriň talaplaryny berer. Analizleriň netijeleri bejeriş planlaryny we yzarlamalary kesgitlemäge kömek eder.

Çyglylygyň ýitmegi

12-nji hepdede göwreliligiň tüýs ýüze çykýan alamatlarynyň arasynda beden aýrylmagy we öýjükleriň reaksiýasy bar; käbir aýal bu döwürde duýguda ýagşy hasaplar bolýar, beýlekiler üçin bolsa ýadawlyk ýa-da üns peselmegi bolýar.
Gowy üns berilýär: göwreliligiň alamatlary kesel, душе жана başga görnüşli ýagdaýlar bolup bilýär. Hormonal we immun ulgamynyň üýtgemeleri köplenç ýüze çykyp, bu mysal üçin döremege taýýarlyk bilen baglanyşyklydyr. Bularyň köpüsi wagtlaýyn we dogumdan soň geçer.
Dermanlaryň we goşundylaryň ulanylmagy boýunça: käbir medisina serişdeleri göwrelilige zyýan berip bilýär we olary ulanmaga görkezme lukman tarapyndan berilmeli. Beýle dermanlar bejeriş maksady bilen we diňe lukman gözegçiligi astynda ulanylýar.
Göwrelilikde mümkin bolan meselelerden biri — näsaglykda ýüze çykýan duýgular we fiziki üýtgemeler. Olaryň ählisi lukman bilen maslahatlaşylsa, üpjün edip we howpsuz bejeriş meýilnamasy düzülýär.
Uky we gündelik endikler: ilkinji üç aýda adaty dynç alyş we rejime üns bermek gerek; 13-nji hepdäden soň göwrelilik has rahat bolar. 12-nji hepde gapdal hereketler we fiziologiki reaksiýalar üýtgeşik bolup biler; bu ajaýyp döwrüň bir bölegidir.
Ertirlik aýal bedeni: 12-nji hepdede göwrelilikde ätiýaçlyk görmek we organizmi goramak üçin aýal bedeniniň howpsuzlygy möhüm orun eýeleýär. Eger-de başga ösen alamatlar ýüze çyksa, lukmana ýüz tutmaly.

Näme we nädip iýip bolýar

Göwrelilikde iýmitlenme aýratyn ähmiýete eýe. 12-nji hepdede aýal bedeniniň energiýa we witamin zerurlyklary ýokarlanýar, şonuň üçin balansly, kökeli iýmit we protein-ýogurt zatlar, köp gök we kök önümlerine üns bermek gerek.
Sagdyn we durnukly iýmitlenme geljege maşgala üçin saglykly başlangyçdyr: dogry we deňagramly iýmitlenme enedäki we çagadaky ösüş üçin esasy ugrukdyryjydyr.
Ertirlik: Kөpleriň iň esasy zerur bahanalary W we beýleki witaminler. Ýogyn: W we fol turşusy (folat) ýaly mikroelementleri iýmitden we goşundylardan ýetirmek üçin lukman bilen maslahatlaşyň. Bu serişdeler çagalarda asla dogluşyň öňüni alýan taýýarlyklara kömek edip biler.
Aşgazan-uşaklyk we iýmit saýlawlary: protein, süýt önümleri, ýeňil hem bolsa peýdaly ýaglar, kök gök önümleri, we bilen birlikde D witaminiň we demriň ýetmezçiligiň öňüni almak üçin lukman maslahatyna görä ädimiňizi düzmäň.
Azyk tygşytlary we tygşytly iýmit önümleri: bu döwürde dürli tagamlar üçin kiçijik tejribäni synap bilersiňiz, ýöne esasy zat balansly we howpsuz iýmit bolmalydyr. Gowy iýmit, ýeterlik suw we yzygider hereket bu döwürde iň wajyp zatlardyr.
Ertirlikler we gymmatlyklar: kadaly iýmitlenme, ýokary hilli protein we köp gök miwe we süýt önümleri bilen deňagramly saklanmaly. Görkezilen mikroelementler we witaminler (folat, D witamini, demir) size we çagaňyza güýç berer.
Azykdan gaça durmaly zatlar: çig ýa-da ýarym çig et we balyk, ýarym taýýar süt önümleri, çig howadan çykarylan ýumurtga we çig däneler, belli bakteriýalaryň we wiruslaryň ýaýramagyna ýol açyp biler. Şeýle zatlary sagdyn taýýarlandyrylmazdan ilki ulanmaly dälsiňiz.
Ertirlik ýüzlenmeler: iýmitiň aralyk arassa we howpsuz bolmagy üçin iýmit taýýarlygyny we saklanyşyny berk gözegçilikde saklamaly. Ýokary howpsuzlyk üçin tagamlary gowy bişirmeli we çig önümleri üçin aýratyn kesýän tagamlary ulanmak maslahat berilýär.
Bedyň üpjünçiligi we ýokançlyk öňüni alyş: ilkinji üç aýda enede iň pes howply döwür bolup biler, şonuň üçin wiruslara we bakteriýalara garşy profilaktika we himiki arassalaýyş düzgünleri ulanylyp bilner. Bu çäreler çaga üçin hem howpsuzlygy ýokarlandyrýar.
Çyglylygyň, könelik we başga ýazgylan ýagdaýlaryň doly öňüni almak üçin gazyksyz, arassa şertlerde iýmitlenmek, howpsuz iýmit taýýarlamak we lukman maslahatyna eýermek iň esasy düzgünlerdir.

Näme bolup bilýär we nähili çäreler

12-nji hepdede göwrelilik adaty ýagdaýda dowam edende, howply deliller we anyk sebäpleri bar bolsa, lukman yzarlamalary we degişli barlaglary geçirýär. Bu döwürde beden ýene-de çalt üýtgeýär we käbir aladalar öňe çykyp biler.
Göwreliligiň öňüni almak we anyklamak üçin geçirilýän barlaglar: genetik we infeksiýa barlaglary we beýleki degişli testler. Bu barlaglar dogry diagnoz goýmak we gerek bolan bejergini kesgitlemäge kömek eder.
Goweýetiň hem durmuşda üýtgemegi: bu döwürde eneler köp duýguda bolup bilýärler — sebäp hormonlaryň üýtgemegi, bedeniziň biologik reaksiyalary we emosional ýagdaýlaryň täsiri. Köplenç bu duýgulary aňsatlyk bilen dolandyrmak üçin dynç almak, gatyş wagtlaryny tertiplemek we ýakynlaryň goldawy peýdaly bolýar.
Doktorlar köplenç şu ugurlar boýunça maslahat berýärler: gowy iýmit, ýörelge we ýeňil hereket, stresden gaça durmak we dynç almagy üpjün etmek. Şeýle-de gerek bolsa, maglumat sorap we dermanlary diňe lukman görkezmesi boýunça kabul etmek möhümdir.
Beýle ýagdaýlarda eneleriň köpüsi 4-nji aýdan soňra has rahat duýýarlar; kosmosyň we bedeniň reaksiýasy aýry-aýry bolýar, ýöne adatça soňky üç aýdan sonra has durnukly bolýarlar.
Zyňly däl ýagdaýlaryň öňüni almak we howpsuzlygy üpjün etmek üçin enäniň günde we hassahana bolan barlaglaryna yzygiderlik bilen barmaly we soraglary ýüze çykan wagty doktor bilen maslahatlaşmaly.

Görkezilýän maslahatlar we testler

12-nji hepdede enelikde köplenç ýerine ýetirilýän barlaglar we dermanlar bar. Lukman size olaryň haýsysyny ýa-da haýsysynyň gerekdigini aýdyp, degişli çäreleri kesgitleýär.
Gowy barlaglar we saklaýjy çäreler geljekki enä we çaga bagyşlanan hormadyk ädimlerdir; olaryň maksady saglyga howpsuzlyk we ergimekdir.
Mundan başga, lukman embryoň ösmegini we ene bedeniniň reaksiýalarynyň netijelerini yzarlap biler. Bu döwürde enelikde barlaglardan alnan maglumatlara ýolbaşçylyk edilip, gerek bolsa goşmaça barlaglar we bejergiler bellenýär.

Proseduralar

  • UZİ (prenatal skrining) — matka we embryo ösüşini ölçemek üçin;
  • Köp gan we beýleki dialogy analizler (hakyky zat ýaly gerekli) — gerek bolup biler;
  • Elektron-kardioogramma (EKO) — ýürek işlemelerini gözegçilikde saklamak üçin.
Barlaglaryň netijeleri anyklaşdyrylanda lukman siziň hem-de çaganyň ýagdaýyny seljermek üçin aýratyn analizleri we dermanlary teklip eder. Bu netijeler esasynda geljek planlar we howpsuz bejergi taýýarlanar.

Çimleşme we howpsuzlyk

12-nji hepdede göwrelilik adaty ýagdaýda dowam edende aýra, çimlenmek we gündelik herekete gaýtadan başlamak mümkin. Ýöne köp zat siziň öz ösüşiňize we lukmanlaryň maslahatyna baglydyr.
Göwrelilikde ýüze çykýan erbet we gowy ýagdaýlar bar: garmonlaryň we immun ulgamynyň üýtgemeleri käbir aýallarda hassalyk we beýleki sebäpleri ýüze çykaryp biler. Bu ýagdaýlarda gerekli barlaglar we bejergi derrew amala aşyrylýar.
Agramyň we näsazlyklaryň dolandyrylmagy üçin professional lukman kömegi gerek bolup biler. Durmuş derejesine üns beriň, agyr zähmetlerden gaça duruň we howpsuz hereketleri saýlaň.
Gürrüňi bolan zatlar giň we şahsy häsiýetdedir — şonuň üçin ähli soraglaryňyzy lukman bilen ara alyp maslahatlaşyň we ähli proseduralary diňe ýöriteleşen lukman bilen geçirmek maslahat berilýär.

Zerolary we ukylyk meseleleri

Göwrelilikde uky we dynç almak möhümdir. Bu döwürde beden sazlanylýar we köplenç gaýdyşlyk we gyzykly duýgular döreýär; ýeterlik ukydan mahrum bolmaly dälsiňiz. Uky nädip gowulandyrmaly: ýatmak rejesine ykgydy saklamak, rahatlyk we dynç alyş emgini artdyrmak, şeýle hem lukman bilen maslahatlaşmak.
Agyr fiziki işden gaça durmak we howpsuz hereketler — boýun we beliň ylalaşykly saklanmagyna üns beren ýagdaýlar. Eger-de maddi ýa-da bedewi alada ýüze çyksa, lukmana ýüz tutuň.
Uky meseleleri: eger-de ukynyň hilinde peselme we dowamlylyk problemalary bar bolsa, ukyny üpjün etmek üçin rahat şertleri döretmek, gowy iýmit we ýokary stresden gaça durmak peýdaly bolar.
Şeýle-de, günorta dynç alyşynyň we ýeňil ylgawyň hem ukyna we umumy ýagdaýa oňyn täsiri bar. Eger-de güýçli bezgiler we hereketsizlik ýüze çyksa, lukman bilen maslahatlaşyp, vajalik çäreleri görmeli.

Näme edip, kim kömek edip biler

Göwrelilikde enäniň saglygyny we rahatlygyny üpjün etmekde lukmanlar, ginekologlar, perinatologlar we beýleki bilen hyzmatdaşlyga gaýdyp boljak hünärmenler kömek edip bilerler. Şeýle-de psiholog we düzüjilerden goldaw almak peýdaly bolup biler.
Käbir serişdeler we dermanlar göwrelilikde ulanylmazdan ozal lukmana mälim edilmeli. Eger-de lukman size haýsy-da bolsa derman bermek isleýän bolsa, onuň peýdasy we zyýany barada hem sorap bilin.
Göwrelilikde töwekgelçilik bolan ýagdaýlarda gysga we ýüze çykýan aladalar bar bolsa, olary islän wagtyňyz hem-de derrew lukman bilen maslahatlaşyň.

Gowy we ýaramaz endikler — nämelere dykgat etmeli

Bu döwürde beden we ruhy ýagdaýdaky üýtgemeler tebigy çäreleriň netijesi bolup biler. Emma aşakdaky simptomlar ýüze çykanda derrew lukmana ýüz tutulmagy zerurdyr: gaty köp gan çykyşy, güýçli belelinme ýa-da yzygiderli agyrylar, howpsuzlygy we çagaňyzyň ýagdaýyny howp astyna salýan beýleki alamatlar.
Munuň üçin tebigy we howpsuz çärelere üns bermeli — öndürilen we lukman maslahatlary boýunça hareket etmek, gurnalan barlaglary geçmek we ähli soraglary açyklaşdyrmak peýdalydyr.
Gowşamagyň öňüni almak we dynç alyşy gowulandyrmak üçin: ýeterlik suw içişi, tygşytly kökeli iýmit, ýeňil hereket we lukman bilen yzygider maslahatlaşmak esasy düzgünlerdir.

Dogry iýmitlenme

Dogry iýmitlenme — göwrelilik döwründe iýmitlenmegiň we beden conditionlarynyň sagdynlygy üçin möhüm bolup, emdirýän ene üçin hem-de dogulmaga taýýarlyk prosesinde uly ornuna eýedir. Bu döwürde gowy we deňagramly iýmit saýlamak, gerekli maddalary kabul etmek we howpsuzlyk çärelerine üns bermek wajypdyr.
12-nji hepde üçin maslahat berilýär:
  • Folate we D witamin ýaly gerek bolan maddalary ýeterlik mukdarda almak; tebigy we iýmit goşundy ýaly çeşmeleri saýlamak, hem-de zerur bolsa, lukman maslahatyna laýyk goşundylary ulanmak.
  • Protein taýdan baý iýmitlerden, ýokary hilli, ýagny sowuklanmadyk we dogry taýýarlanan gökwelek, et, balyk we baklagiller ýaly çeşmeleri saýlamak; üpjün edilýän ýagtylyk we howpsuzlygyň üpjün edilmegine üns beriň.
  • Çig we ýarym-çig iýmitlerden gaça duruň, sebäbi olar bakteriýa ýa-da parazitlerden gelip bilýän dikterlere ýol açyp biler.
  • Ene üçin howpsuz we amatly görnüşde maksimallyň we mikroelementleriň çeşmelerini, ýagny ýagy, doýgunmaýan ýaglar, witaminler we minerallar arkaly üpjün etmegiň ähmiýeti uly; tehnologiýa we saklanyş usullaryna laýyklykda iýmitleri taýýarlamak ugrunda üns beriň.
  • Rasyona S witamini, E hem-de sink, kobalt ýaly minerallary goşmak peýdalydyr, olar dem alşyňa we öýjükleriň täzelemegine kömek edip bilýän elementlerdir. Şeýle-de beden üçin ýeterlik howpsuzlyga we saglyk üçin zerur funksiýalara baý bolandygyny ýatda saklaň.
  • Rasyona beden üçin peýdaly folik turşy goşuň. Olaryň metil görnüşleri we beýleki gutarnykly görnüşleri Dewelopment we ýadygarlyk üçin möhüm bolup biler.
  • Klyuzhyt_rasyona (klyuzhyt?) we beýleki beýlekilerden bolup bilýän dürli folatlaryň damjylaryny lukman maslahatyna laýyk saýlaň; genetik ýa-da ýörüteýjek faktorlar göz öňünde tutulmaly.
  • Eger allergiýa ýa-da iýmitiňize garşy başga bir päsgelçilik bar bolsa, ençeme alternatiw we howpsuz çeşmeleri saýlap bilersiňiz. Lukman bilen maslahatlaşmak örän möhümdir.
  • Sowuk we ýyly iýmitleri deňagramly almak we çigden gaça durmak, hem-de howpsuz iýmit taýýarlamak üçin gerek bolan higiena düzgünlerine berjaýlyk etmek.
  • Külçesi ýa-da ýokary mukdarda duzly, ýagly ýa-da aşa gaýnatylan iýmitlerden çäklendirmek, beden üçin howpsuz we peýdaly gün tertibini saklamak üçin maslahat berilýär.
12-nji hepdäniň dowamynda, ýene-de birnäçe esasy ýetmezçiliklerden gaça durmak we iýmitleri dogry görnüşde saýlamak uly ähmiýete eýe. Hazar ýaly ýokary howply çig iýmitlerden we çig etden gaça duruň. Lukman bilen maslahatlaşyp, goýlan önümleriň size laýykdygyny anyklaň.

Witaminler we minerallar barada maglumat

Gowy houplama we dogry taýýarlanan iýmitler taýýarlamak bilen birlikde, howpsuz we deňagramly witamin we mineral üpjünçiligi hem maşgala üçin örän möhümdir. Bu proseslerde embryonyň ösdürilmegine we ene saglygyna kömek edýän dürli witaminler we minerallar aýratyn ähmiýete eýedir. Aşakda iň möhüm zatlar barada maglumat berilýär:

Witamin A

Retinol embrionyň ösüşinde görme we deri öýjükleriniň netijeli işlenmegine kömek edip biler, ýöne eýýäm artdyrylan mukdarda absolýut howa getirmegi mümkin. Witamin A ähmiýeti — embryona degişlidir, howpsuzlyk nukdaýnazaryndan gaty köp almaň. Ol süýt önümlerinde, ýumurtada, içki etde, kagyzda we gök önümlerinde bar. Witamin A iki görnüşde bolýar: peýdaly witamin A (hepatik retinol) we prowitamin A (karotinleriň görnüşi). Kislorodly we ýokarky gorag üçin ulanylýan gurluşlaryň derejesini mälim eder. Günde takmynan 600–800 mikrogram arasında retinol görnüşi maslahat berilýär.

Witamin B1 (Tiamin)

Tiamin, köplenç kofermin ýaly, energiýa üpjünçiligi we ýürek-nerw ulgamynyň dogry işlemegi üçin möhüm rol oýnaýar. Ol iňeleýjäniň görnüşinde döräp bilýän ýaşyl iýmitlerde, bütin bugdaý önümlerinde, küşt we baklagillerde bolýar. Tiamin embryonyň wykluczylary üçin möhüm bolup, normal metabolizmi üpjün edýär. Günde takmynan 600–800 mikrogram däl-de, Tiamin üçin adatça maslahat 1.1–1.4 mg bolup biler, ýöne lukman bilen maslahatlaşyň.

Witamin B2 (Riboflavin)

Riboflavin öýjük energiýasy we döreme prosessleri üçin möhüm bolup, keýe ýetmezçiligi ýagdaýynda deri we agyz döwüşleri bolup biler. Ol süýt önümlerinde, etde, balykda, baklagillerde we ýaşyl gök makelede bar. Riboflavin aýallar üçin embryo üçin hem peýdaly bolup, gündelik gerek mukdary lukman bilen kesgitlenmeli.

Witamin B5 (Pantotenat)

Pantotenat — enerji we beýleki metabolik prosesler üçin möhüm komponentdir, organizmiň tolkunly göçürilmegine we streslere garşy kömek edýär. Ol dürli iýmit çeşmelerinde bar we beden üçin umumy kömek berýär. Eger eýýäm antibiotik ýa-da başga derman ulanylýan bolsa, pantotenaty goşmak maslahat edilýär. Adatça gündelik mukdar takmynan 6 mg töweregi bolýar; lukman maslahatyna görä kesgitläň.

Witamin B7 (Biotin)

Biotin — deri we saç üçin amatly bolup, öýjük metabolizmini kadalaşdyrýar. Ol dokma we gurluş ulgamlarynda kömek edýär. Biotin käbir iýmit çeşmelerinde bar: ýumurtada, baklagillerde, balykda we käbir dänelerde. Günde edilýän mukdar lukman maslahatyna görä kesgitlenmeli.

Witamin B6 (Piridoksin)

Piridoksin (Witamin B6) hem sintez we akyl taýdan, şeýle hem beýni we nerw ulgamynyň durnukly işlemegine gerekli bolup bilýär. Ol aminokislotalaryň sintezynda ähmiýetlidir we zenanlarda howpsuzlyk üçin peýdaly bolup biler. Witamin B6 ýaşyl gök önümler, hünärmen maslahatlaryna görä kabul edilýär.

Witamin B12

Witamin B12 dem alyş we DNA sintezy üçin gerekli bolup, sarylan hem-de beýni we nerw üçin möhüm funksiýalary goldaýar. Ol esasan haywan önümlerinde — et, balyk, ýumurtalar we süýt önümlerinde bolýar. Bitirip bilseňiz, B12 çeýe sintezi üçin we kagyzdaky prosesslerde gündelik mukdarylyk sebäpli lukman bilen maslahatlaşyň.

Folik kislotasy (Folate)

Folik kislotasy DNA sintezi üçin, täze öýjükleriň bölünmegi we embryonyň dogry ösüşi üçin örän wajypdyr. Ol nebit we gök peýdalylygy bolan iýmitlerde bar, emma dogry göwreliligiň öňüni almak üçin takyk folat görnüşlerini almak maslahat berilýär. Aýratynlyklaryň arasynda folatyň metil görnüşleri we olary kabul etmek barada lukmanyňyza ýüz tutuň. Adatça maslahat berilýän mukdar 400 mikrogramdyr.

Witamin C

Witamin C antioksidant häsiýeti bilen tanalýar we 12-nji hepdäniň dowamynda embryonyň ösüşine uly kömek edýär. Witamin C bedende dem alşy, hem-de kollagen öndürilmegine kömek edýär, bu bolsa da deriniň we dokumalaryň işjeň ösüşine ýardam edýär. Ol sitrus miwelerinde, koya gök önümlerde we bakja önümlerinde köp bolýar. Aýratynlyk bilen diňe bir witamin däl-de, kesel ýaýramagyna garşy umumy funksiýalary hem goldaýar. Günde takmynan 85 mg maslahat berilýär.

Witamin D3 (Xolekalsiferol)

Xolekalsiferol (Witamin D3) kalsiý we fosfor yzygiderli işleşi üçin zerurdyr; şeýle hem onuň ýetmezçiligi süýji we muskullaryň gowşamagyna ýol açyp biler. Bu witamin gün şöhlesinden ýa-da iýmitden alynyp bilýär — ýagny balyk, süýt önümleri we ýörite goşundylarda. Lukmanyňyz seniň üçin adatça maslahat berýän mukdary kesgitlär. Jemleýji görkezme hökmünde, howpsuz we lukman deňeşdirilmesinde D3 kabul edilmegi dogrudyr.

Tokopherol (Witamin E)

Witamin E öýjükleriň membranlaryny gorap, öýjük saglygyny goldaýar we deňagramly iýmit talaplaryna goşulýar. Ol ýagly çöreklerde, taýýar önüm känlerde we ýaşyl bakja önümlerinde bolýar. Göwrelilikde witamin E hasaba alynanda, aşakdaky howpsuzlyk çäresine üns beriň — dogry dozaj we lukman maslahatyna laýyklyk möhümdir. Adatça maslahat berilýän mukdar 400 mikrogramdyr.

Nikotinamid (B3)

Witamin RR (Nikotinamid) hem ýaşyl we beden üçin energiýa metabolizmi üçin zerurdyr. Ol ferment sistemalarynda we öýjükleriň energetsion işiniň üpjün edilmegine gatnaşýar. Nikotinamid käbir iýmit çeşmelerinde bar: baklagiller, et, däneli önümler we bakja gök önümler. Adatça maslahat berilýän mukdar 50 mg töweregi bolýar.

Witamin K

Filloxinin ýaly (Witamin K1) hem klotting ulgamynda möhüm rol oýnaýar. 12-nji hepdäniň töwereginde onuň normal klotting funksiýasy we onuň ýetmezçiligi sebäpli dogry dozanyň saklanmagy möhümdir. Witamin K tebigy taýdan ýaşyl gök otlarda, garaçda we käbir fermentirlenen önümlerde bolýar. Eger-de siziň kabul edýän dermanlaryňyz ýa-da howply ýagdaýlaryňyz bar bolsa, lukman bilen maslahatlaşyň. Adatça maslahat edilýän mukdar takmynan 100 mikrogramdyr.

Witamin P (Rutozid)

Rutozid — antioksidant we damarlaryň güýçliligi üçin peýdaly maddadyr. Ol damarlary we mikrodamarlary berkidýär, göwrelilikde hem dogry regional doga howpsuzlygyny berýär. 12-nji hepdäniň töwereginde ol kapillýar saglygyny we damarlaryň elastikligini goldaýar. Aýratynlyk bilen, göwrelilik döwründe ýetmezçiligi ýa-da soraglar bar bolsa, lukman bilen maslahatlaşmagy maslahat berýäris.

Lutein

Lutein göz we meýilleşdirilen organlaryň ösüşi we wizual sistemalar üçin peýdalydyr. Lutein esasan ýaşyl gök miwelerde we ýaprakly gök önümlerde bolýar. Dogry dozaj we iýmit çeşmesi barada soraglaryňyz bar bolsa, lukman bilen maslahatlaşyň.
Bu başlangyç etapda, göwreliligiň ilkinji üç aýynda aýal üçin we onuň göwrelikdäki rebenkä saglykly başlamak üçin möhüm witaminler we minerallar bar.

Йод (Ýod)

Ýod rebenkäniň endokrin ulgamynyň we bedeniň fiziki aýratynlyklarynyň dogry işine kömek edýän möhüm rola eýedir. Ýod ýetmezçiligi bolanda ukypsyzlyk we ösme meseleleri ýüze çykyp bilýär. Ol diň balyk, deňiz önümleri, süýt we duzlanan önümlerde bolýar. Günde takmynan 200 mikrogram maslahat edilýär.

Cink

Cink immunitetiň we öýjük bölünmesiniň ýagdaýyna çynlakaý täsir edýär. Ol rebenkäniň organlaryň we ulgamlaryň dogry ösüşi üçin zerurdyr we ene üçin hem saglykly peýdalar berýär. Cink käbir ýumşak ekerançylyk önümlerinde, etde, çörekdäki däne we baklagillerde bolýar.

Gelem (Selenium)

Selen immunitet we antioksidant funksiýalary üçin möhüm bolan mikroelementdir. Ol şikesli iýmit önümlerinde, ýagly balyklarda, ýumurtada, käbir dänelerde we baklagillerde bolýar. Göwrelilikde seleniň ýetmezçiligi ýa-da ýoklugy bar bolsa, lukman bilen maslahatlaşyň. Maslahat berilýän mukdar 20–100 mikrogram aralygyndadyr.
Gerek bolan mikroelementler üçin üns bermegiňizi haýyş edýäris:
Maňa üns beriň! Saňa laýyk multiwitamin kompleksi saýlanyňda diňe içeriklere serediň — akusher-ginekologyňyz ýa-da terapewtiňiz bilen maslahatlaşyp karar beriň.

Paýdaly maslahatlar

Göwreliligiň 12-nji hepdäsiňde çaga eýýäm embriona öwrüldi. Geljek hepdelärde ol çalt ösüp, ýag saklaýar we myşsa dokumasyny emele getirýär. Şeýle-de bolsa geljekki enäniň organizmi käwagt güýçsizlenip biler we goşmaça witaminlere we mineral maddalara mätäç bolýar. Şonuň üçin lukmanyň derman kabul etmek we doly, deňagramly iýmitlenmek baradaky maslahatlaryna üns bermek örän möhümdir. Iň gowusy — nahary özüňiz taýýarlamak we size laýyk, sagdyn önümleri ulanmak.
Bu döwürde aýal özüni has rahat duýup biler we toksikoz köplenç süýşüp gidýär, ýöne bedenine düşýän ýük entek dowam edýär. Ösýän garynda duruş üýtgäp biler, ýüzde peýda bolan piqmentasiýa (deriniň reňkiniň üýtgemegi) bolsa daşky görnüş barada alada döredip biler. Ýoldaş geljekki enä duýgudaşlyk bilen goldaw bermeli we ony depressiw duýgulardan saplanmaga kömek etmeli. Onuň sözü bilen onuň duýgusal gymmaty we owadanlygy tassyklandyrylmalydyr. Aýal özüni owadan we özboluşly hasaplap, ynamly duýmaly.

Çaga garaşýan eneler üçin maşklar

Gurbaçylygyň 12-nji hepdessä, zenanlar üçin fitnes hereketleri ýumşak we deňagramly bolmaly. Şol bir wagtda aşakdakylardan gaça duruň:
  • sekmeler
  • ýlgamak
  • agyr kuwwatly ýüklemeler
  • başy aşak goýup ýerine ýetirilen hereketler
  • tazanyň astyndaky myşsalary güýçli dartýan duruşlar
Aşakdaky hereket görnüşleri maslahat berilýär:
  • garaşýan aýallar üçin joga ýa pilates
  • dürli myşsa toparlaryny güýçlendiriji umumy maşklar we gan aýlanmasyny gowulandyrmak üçin hereketler
  • dem almagy we maddalaryň çalşyrylyşyny gowulandyrmaga kömek edýän ýumşak, ritmiki hereketler

Göwrelilik döwründäki näsazlyklar

Garnyň aşagyndaky agyrylar

Bu agyrylar köplenç miýanyň we ony götermäge kömek edýän ligamentleriň dartylmagy sebäpli döreýär. Göwrelilikde bedende bolup geçýän many-üýtgemeler we ösýän göwrelik bu duýgylaryň ýüze çykmagyna oňat şert döredýär. Hal-ýagdaýy ýeňilleşdirmek üçin ýörite fiziki maşklar etmek, göwrelilik üçin niýetlenen ýörite iç geýimlerini, şol sanda bandajlary ulanmak, garny basýan dar eşiklerden we ýokary posnakly aýakgaplardan gaça durmak kömek edip biler.

Gabyklama

Gabyklama köplenç içegäniň hereketiniň haýallamagy we incesuwlaryň inçe içegeden gitmemegine sebäp bolýan suwunyň çekilmegi sebäpli ýüze çykýar. Munuň sebäpleri arasynda hormonlaryň üýtgemegi, demir serişdeleriniň kabul edilmegi, belli dermanlaryň täsiri ýa-da göwreliginiň fiziologik özgerişleri bolmagy mümkin. Şunuň bilen birlikde gaz köpelişi we şişme hem ýüze çykyp bilýär. Durumy gowulandyrmak üçin gündelik iýmitiňize köpräk süýümli we täzä iýmitler goşmak, ýeterlik miktarda suw içmek, yzygiderli hereket etmek we gerek bolan ýagdaýda lukman maslahatyna görä howpsuz goşundylary ulanmak maslahat berilýär.

Aşgazan turşylygy

Aşgazan turşylygy köplenç esophagusyň aşaky ýapyklyk mysaly boýunça hereket edýän muskulyň progesteron ýaly hormonlaryň täsiri bilen gowşamagy netijesinde ýüze çykýar. Netijede gödäniň aşagynda ýa-da döş diýen ýerinde ýanma, käte iýmitiň agza gaýdyp gelmegi duýulýar. Muny ýeňilleşdirmek üçin ýagly, ysly we turşy iýmitlerden gaça durmak, uly naharlary kiçi böleklere bölüp iýmek we nahardan soň dessine ýatmazlyk maslahat berilýär. Zerur ýagdaýda we lukman görkezmesi bilen antatsitler (aşgazan turşulygyny peseldýän serişdeler) ulanylýar.

Jyns agzalarynyň golaýyndaky kaşalmak ýa-da ýanma

Bu alamatlar köplenç jyns ýoly mikroflorasynyň üýtgemegi — bakterial dengeniň bozulmagy ýa-da mwananyň (kandida) köpelmegi bilen baglanyşdyrylýar. Netijede gyzylma, kaşalmak, ýanma ýa-da adaty däl akyşyly çykgynlar bolup biler, emma her daim bolmaz. Şeýle alamatlary duýsaňyz lukmana ýüz tutmak möhümdir — dogry diagnoz we göwrelilik üçin howpsuz bejergi möhümdir. Lukman maslahatyna görä howpsuz higiýena we beýleki goldaw çäreleri hem kömek edip biler.

Agyz selikli gatlagynyň iltihaplanmasy

Agyz selikli gatlagynyň iltihaplanmasy (stomatit) diş etiňiň ýa-da agyz boşlugyndaky beýleki meseleleriň netijesinde ýüze çykyp bilýär. Bu ýagdaý agyzda ýaralar, çüýşmeler ýa-da ogurlama we agyry bilen görkezilip biler. Diş lukmanyna ýa-da stomatologa ýüz tutup, agyz boşgogyny we dişleriň ýagdaýyny barlatmak we howpsuz bejergileri almak maslahat berilýär. Köp ýagdaýda bejergi simptomatiki we göwrelilikde ulanylýan howpsuz usullardan ybaratdyr.

Miýanyň gipertonusy

Miýanyň gipertonusy — miýanyň ýüze çykarýan berkidilen we dartylan halydyr. Muny käwagt aýry-aýry dartyşma ýa-da gitme agyry bilen duýup bilersiňiz. Şeýle alamat ýüze çykanda derrew lukmana ýüz tutmaly; lukman ýagdaýyň agyrlygyna görä dynç alyş, suwuklyk infuziýasy we beýleki howpsuz simptomatiki bejergileri belleýär. Sensitiw çäreler we lukmançylyk gözegçiligi bu ýagdaýda möhümdir.

Demir ýetmezçilikli anemiýa

Köp göwrelilik geçiren aýallarda demir ýetmezçilikli anemiýa ýüze çykýar. Eger hemoglobin derejesi 110 g/l-dan pes bolsa, köplenç agyz arkaly berilýän demir preparatlary bilen bejergi başlanýar. Bejerginiň maksady hemoglobini howpsuz derejä çenli ýokarlandyrmak, şoňa görä dozany we garaýyş derejesini sazlamakdyr. Zerur ýagdaýlarda demiri damargy arkaly bermek ýa-da gaty çynlakaý ýagdaýlarda transfuziýa gerek bolup biler. Demiriň siňmegini gowulandyrmak üçin witaminler (mysal üçin witamin C we folatlar) bilen bilelikde kabul etmek peýdaly bolup biler. Lukman bilen yzygiderli barlaglar arkaly bejergäni utgaşdyrmak möhümdir.

Aýaklarda kramp we uyuşma

Bularyň sebäbi köplenç pes ýönekeý nerwleriň sıkylmagy ýa-da göwreliniň we ösýän böwregiň pes bölümleriniň güýji bilen baglanyşykly bolup biler. Şeýle alamatlar bilen bir hatarda gowşaklyk, baş aýlanma, bir wagtyň özünde aňsatlyk bilen göz öňünden ýitirmek duýgy hem ýüze çykyp biler. Eger şular ýaly alamatlar bar bolsa, lukmana ýüz tutup dogry diagnoz goýulmagyny we howpsuz bejeriş usullaryny (pozision üýtgetmeler, ýeňil fizioterapiýa, gerekli ýagdaýynda dermanlar) almak möhümdir.

Keýp ýagdaýynyň üýtgemegi

Göwrelilik döwründe emosiýalaryň durnuksyzlygy we keýp-ruh ýagdaýynyň çalt üýtgemegi umumy ýagdaýdyr — onuň sebäbi bedenimizdäki hormonlaryň işiniň artmagydyr. Muny göni dowamlylyk bilen düşünmek we goldaw gözlemek peýdalydyr: söhbetdeşlik, dynç almak, ýeterlik uky we duýguly goldaw size kömek eder. Eger duýgularyňyz gaty agyr ýa-da düşünmekde kynçylyk döredýän bolsa, lukman ýa-da psiholog bilen maslahatlaşyp, döwrebap we howpsuz kömek almakdan çekinmäň.

Döşleriň agyrysy

Göwrelilik döwründe döşleriň gowşaklygy we duýgurlygy olaryň sütün bermegiň başlangyjy üçin taýýarlanmagyndan gelip çykýar. Bu ýagdaý adatça nobatlaýyn we wagtlaýyn bolýar. Döş agyryny ýeňilleşdirmek üçin goldaw beriji we rahat iç geýimler geýmek, gerek bolsa lukman maslahatyna görä ýeňil goýulýan küştiriji serişdelerden peýdalanmak maslahat berilýär.

12-nji hepde göwüňizdeki çaga nirede ýerleşýär?

  • 12-nji hepdede çagaňyz esasy organlary bilen emele gelip, göwüňiziň içinde ornaşýar. Bu döwürde onuň ähli agzalary bar we olaryň käbirleri işläp başlaýar.

Näme üçin 12-nji hepde hamylyk howpsuz hasaplanýar?

  • 12-nji hepde ýa-da ilkinji trimesteriň ahyry howpsuz hasaplanýar, sebäbi düşmegiň (hamylygy ýitirmek) howpy soňky trimesterlere garanyňda azalmaga başlaýar.

12-nji hepde hamylykda çilim çekmek ýa-da alkogol ulanmak bilen baglanyşykly howplar nämeler?

  • Çilim çekmek we alkogol ulanmak hamylyk döwründe dogluşdaky kemçilikleriň we ösüş kynçylyklarynyň ýüze çykma töwekgelçiligiňi artdyryp biler. Çilim çekmek plasentanyň aýrylmagyna, wagtyndan öň dogulmaga we içinde ösmegiň çäklendirilmegine (IUGR) getirip biler. Alkoholyň ulanylyşy bolsa doglanda pes agram, dürli döremeler we beýleki meseleleriň howpuny ýokarlandyryp biler. Bu meseleler barada şypahanada ýa-da saglyk işgärleri bilen geňeşmegiňiz möhümdir.

12-nji hepde hamylykda stres derejesini nädip dolandyraryn?

  • Stresi paýlap dolandyrmak üçin dynç almaga baştutanlyk beriň: ýeterlik uky alyň, sagdyn iýmitleniň, ýeňil fiziki herekete (ýaýyn ýöriş, ýeňil maşklar ýa-da hamyllyk üçin ýörite maşklar) wagt azyň. Dem alyş we rahatlaşdyrma (meditasiýa, progressiw aýak-süýşürme) usullaryny synap görüň, we duýgularyňyz agyr bolsa, psiholog ýa-da goldaw toparlary bilen gürrüňleşmegiňiz peýdaly bolar. Maşgala we ýakynlar bilen wagt geçirmek-de rahatlyk berip bilýär.

12-nji hepde hamylykda aýallar diëtasynda haýsy üýtgeşmeleri etmeli?

  • Hamylyk döwründe diëtäňize gök önümler we miweler, az ýagly süýt önümleri, ýokary hilli belok çeşmeleri we bütin däne önümleri goşmak möhümdir — olar size zerur witaminleri we minerallary berýär. Goşmaça şeker we doýgun ýaglar bilen baý iýmitleri çäklendirmek maslahat berilýär. Ilkinji 12 hepde üçin aýal goşmaça kalorilere köpräk mätäç däl; şonuň üçin deňagramly, dürli we näzik iýmitlenmegi dowam etdirmegiňiz iň gowusy.

CHECKLIST

  • Salam, yoğurt — hoş gal, penir. Men ýumşak, pastörizasiýa edilmedik ýa-da kümelenen (kök bolup çykan) penirleri iýmegi bes etdim. Şeýle hem paştetleriň käbirlerini sowup goýýaryn, sebäbi bu önümler ýokançlyga sebäp bolup biler.
  • Men öz dekretlik dynç alyşymy meýilleşdirdim. Doglandan soň azamanda birnäçe hepde boş wagt goýdum — işe has çalt dolanmak islesem-de bu ýörelge, ýöne men bedeniň dikelmegi we ýeterlik dynç almak üçin ýeterlik wagtda eýe bolmagyny gazanmak üçin ýurdumjy aldym.
  • Men göwrelik üçin ýörite ýatýan ýastygy satyn aldym. Indi onuň bolmazdan öň nähili uky edip ýörenime pikir edýärin.
  • Men awtoulag oturgyçlaryny saýlamaga başladym! Howpsuzlyk aýratynlyklaryny öwrenýärin we täze doglan çagam üçin haýsy oturgyjy ulanmak isleýändigime karar berýärin.
  • Doglan öňi ganiň barlaglarynyň netijeleri taýýar boldy. Lukmanym bilen iň oňat mümkinçilikleri we gerek bolsa bejergi barada ara alyp maslahatlaşdyk.
  • Men çaga üçin beşik saýlaýaryn, uky ýerini nädip howpsuz guramak gerekdigini alyp barýaryn we haýsy beşigi satyn aljakdygyma şu wagt karar bermekde. (Emma çaganyň otagy üçin reňki henizem saýlap bilmedim.)
  • Göwrelilik köplenç bagyrgalyk (kabzılık) döredip biler. Men köp süýümli iýmit iýýärin we gündelik azyndan 1,2—1,6 litre suw içmegi maksat edinýärin.
11 hepde 12 hepde

Şu hepde garaşly geljekki eneler

Ähli ene boljaklary gör

Garaşlylygyň 12 hepdesindäki iň gowy ýazgylar

Aragatnaşyk

Hyzmatlar

Proýekt barada